تبلیغات
سایت جامع بهائیت - انشعاب در بابیت

تبلیغات

کد تبلیغ در اینجا

انشعاب در بابیت

نویسنده : amin    |   تاریخ : 1395/07/16 00:40


سرانجام، حکومت عثمانی برای پایان دادن به این درگیری ها که گاهی منشأ آن منازعات مالی بود[1] و نیز به سبب نگرانی از «احترامات فائقه ای که قناسل خارجه مقیم ادرنه نسبت به وجود مبارک مرعی می داشتند»[2]، در 1285، میرزا حسینعلی و پیروانش را به عکا در فلسطین، و میرزا یحیی و یارانش را به ماغوسه (فاما گوستا) (3) در قبرس فرستاد،[3] لکن... 


دشمنی در میان دو گروه ادامه یافت و قتل دو تن از پیروان میرزا یحیی به دست پیروان میرزا حسینعلی موجب مشکلاتی برای او شد.[4]میرزا حسینعلی مدت نه سال در قلعه ای در عکا تحت نظر بود و پانزده سال بقیه عمر خویش را نیز در همان شهر گذراند و در هفتاد و پنج سالگی در شهر حیفا از دنیا رفت.

میرزا حسینعلی پس از اعلام «من یظهره اللهی» به فرستادن نامه (الواح) برای سلاطین و رهبران دینی و سیاسی جهان اقدام کرد و ادعاهای گوناگون خود را مطرح ساخت، همچنان که برای اثبات مقاماتی که ادعا کرده بود، و نیز دفاع از خود در برابر ازلی ها، به نگارش کتب پرداخت و به اصرار پیروانش «صدور احکام» نمود. بارزترین مقام ادعایی او ربوبیت و الوهیت بود. او در الواحی که صادر کرد و در منشآتی که نوشت و در اشعاری که سرود، بارها درباره خود تعبیراتی چون خدای خدایان، آفریدگار جهان، کسی که «لم یلد و لم یولد» است، خدای تنهای زندانی، معبود حقیقی، رب ما یری و ما لا یری به کار برد. همین ادعا را اخلافش درباره وی ترویج کردند، و در نتیجه پیروانش نیز خدایی او را باور کردند.[5] و قبر او قبله آنان شد.[6] از تعبیرات مختلف میرزا حسینعلی در ادعای خدایی، بر می آید که وی بر اثر آشنایی اندک با آرا و آثار عرفانی، تقلیدی ناقص و نارسا از برخی تعبیرات عرفا داشته و گاهی در نوشته های خود به علما نسبت به «ذکر ربوبیت و الوهیت» توجیهاتی را پیش کشیده است.[7]

گذشته از ادعای ربوبیت، او شریعت جدید آورد و کتاب اقدس را نگاشت که بهائیان آن را «مهیمن بر جمیع کتب» و «ناسخ جمیع صحائف» و «مرجع تمام احکام و اوامر و نواهی» می شمارند.[8] بابی هایی که از قبول ادعای او امتناع کردند، یکی از انتقاداتشان همین شریعت آوری او بود، ازینرو که به اعتقاد آنان، نسخ بیان نمی توانست در فاصله زمانی بسیار کوتاه روی دهد،[9] بویژه آن که در برخی آثار بهائی گفته شده که تفاوت بیان با اقدس، همانند تفاوت «کعبه با سومنات» است.[10] و احکام این دو آیین؟! هیچ مشابهتی با یکدیگر ندارند، در عصر بیان، یعنی چند سال قبل از ادعای میرزا حسینعلی، بابی ها باید به «ضرب اعناق و حرق کتب و اوراق و هدم بقاع و قتل عام الا من آمن و صدق» دست می یازیدند و در عصر بهاء الله اساس دین جدید «رأفت کبری و رحمت عظمی و الفت با جمیع ملل و...» بود.[11] با این همه، میرزا حسینعلی در برخی جاها منکر «نسخ بیان» شد و بر برخی مخالفانش که به او «نسبت داده اند که احکام بیان را نسخ نموده» نفرین کرد.[12]

جدی ترین برهان او بر حقانیت ادعایش، مانند سید باب، سرعت نگارش و زیبایی خط بود و به نوشته شوقی افندی «در طی دو سال اول مراجعت مبارک در هر شبانه روز معادل تمام قرآن از لسان قدم، آیات و الواح نازل می گردید»، بسیاری از این نوشته ها، بعدها به دستور میرزا حسینعلی نابود شد.[13] میرزا حسینعلی داعیه درس ناخواندگی نیز داشت.[14] و به تبع او، جانشینان و پیروانش نیز بر این داعیه اصرار می ورزیدند[15] و با پیوند دادن این ادعا به سرعت نگارش، در تثبیت حقانیت او می کوشیدند، اما گذشته از پرورش وی در خانواده ای اهل ادب، در بیشتر منابع بهائی و در آثار میرزا حسینعلی تصریحات فراوان بر درس خواندگی و مطالعه کتاب های مختلف از تفسیر و حدیث و عرفان، وجود دارد.[16] و این جمله وی که «دوست ندارم که اذکار قبل بسیار اظهار شود، زیرا که اقوال غیر را ذکر نمودن دلیل است بر علوم کسبی نه بر موهبت الهی»[17] ظاهرا از سبب محو آثار پیشین که در آن ها به مطالب کتب مختلف اشاراتی وجود دارد و نیز از انگیزه او در ادعای درس ناخواندگی حکایت می کند.

میرزا حسینعلی آثار متعددی نگاشت که اهم آن ها عبارت است از: ایقان در اثبات قائمیت سید علی محمد باب که آن را در آخرین سال های اقامت بغداد، در پاسخ پرسش های دایی سید علیمحمد باب و جذب او به مسلک بابی، نگاشت. وی در این اثر کوشیده است که از نظر انشایی به سبک بیان نزدیک شود و، گذشته از آن، شبهاتی را که درباره خودش، از نظر داعیه «من یظهره اللهی» نزد بابیان مطرح بوده است بر طرف سازد. وجود اشتباهات نسبتا فراوان املایی، انشایی، نحوی و غیر آن، و از همه مهم تر، اظهار خضوع میرزا حسینعلی نسبت به برادرش «کلمه مستور» سبب شد که این کتاب، از همان سال های پایانی زندگی میرزا حسینعلی، پیوسته در معرض تصحیح و تجدید نظر قرار گیرد و حتی در ترجمه انگلیسی آن، که شوقی افندی انجام داده، تغییراتی نسبت به متن فارسی پدید آید؛[18] اقدس که کتاب احکام بهائیان است و آن را در 1290، یا اندکی بعد از آن، زمانی که در عکا تحت نظر بود، تألیف کرد؛[19] آثار قلم اعلی، مشتمل بر شمار زیادی از الواح فارسی و عربی که وی صادر کرد، در چند جلد، مانند کتاب مبین، اشراقات و اقتدارات، هر یک مشتمل بر چند لوح فارسی و عربی، بدیع که موضوع آن دفاع از من یظهره اللهی خودش و رد بابیان بویژه اظهارات برادرش میرزا یحیی است در پاسخ به یکی از بابیان که رساله ای در ابطال ادعای میرزا حسینعلی نگاشته بود، و آکنده است از ناسزا به میرزا یحیی و دیگران و بدگویی از آن ها، لوح شیخ، نامه ای است خطاب به شیخ محمد تقی نجفی اصفهانی که در سال های پایانی عمر نگاشته و در آن از اهداف خود و این که مورد عنایت خاص خداست، و نیز از رفتار ناصواب برادرش میرزا یحیی و انکار وصایت او سخن گفته و ضمن تکریم ناصرالدین شاه، کوشیده است تا اقدامات خود را در اصلاح «حزب بابی» بازگو کند. او همچنین فقراتی از نامه هایی را که برای سلاطین جهان فرستاده نقل کرده و تعالیم و برنامه های اصلاحی خود را بازگفته است. مراکز بهائی که به نشر آثار میرزا حسینعلی اهتمام دارند، بارها به صلاحدید مقامات بهایی در نسخه های کتاب های او تغییراتی داده اند، همچنین بازنگاری تاریخ باب و بهاء، آن گونه که با ادعاهای میرزا حسینعلی سازگار افتد، به دستور مقامات بهایی انجام گرفته است.[20]

عبد البهاء:

عباس افندی (1260-1340) ملقب به عبد البهاء، پسر ارشد میرزا حسینعلی است و نزد بهائیان جانشین وی محسوب می گردد. بحران جانشینی بهاء الله تا حدود زیادی یادآور بحران جانشینی سید کاظم رشتی و سید علی محمد باب است. کانون اصلی بحران، مناقشه رهبری میان عباس افندی و برادرش، محمد علی، بود. منشأ این مناقشات صدور «لوح عهدی» از سوی میرزا حسینعلی بود، که در آن جانشین خود را عباس افندی (و به تعبیر او: غصن اعظم) و بعد از او محمد علی افندی (غصن اکبر) معین کرده بود. او در این لوح، ضمن تأکید بر این که به «انزال آیات» اشتغال داشته، پیروانش را به دوری از کینه و نزاع و سخنان ناروا فراخوانده و توصیه کرده بود که زبان را به گفتار زشت نیالایند، و، گویا به یاد منازعات گوناگون گذشته خود و برادرش، عبارت قرآنی «عفا الله عما سلف» (خدا آن چه را که پیش از این روی داد می بخشد) را افزوده بود.[21]

هر چند عباس افندی سرانجام بر برادرش غلبه یافت. در بادی امر، کلیه منتسبین به بهاء الله، به استثنای هفت نفر، بر مشار الیه شوریده و با محمد علی همراه شدند. دور نمی نماید که این گرایش به محمد علی، ناشی از نقشی بوده است که او در نشر و توزیع آثار پدرش داشت، وی در سال 1308، از جانب میرزا حسینعلی، به هند رفت و آثار او را به چاپ رساند. پیروان آیین؟! بهائی، از این حیث، مرهون وی اند.[22] سردمدار منکران عبد البهاء، میرزا آقاجان کاشانی نخستین مؤمن و کاتب بهاء الله بود. او و چند تن از نزدیکان و فرزندان میرزا حسینعلی با نوشتن نامه ها و کتاب هایی به فارسی و عربی و فرستادن پیام برای بهائیان، در مقام انکار جانشینی عبدالبهاء برآمدند و وی را خارج از «دین بهاء» خواندند.[23] بار دیگر، منازعات آغاز شد و هر یک از دو طرف در نوشته هایشان از تعبیرات زشت و نسبت هایی چون سرقت اوراق و الواح، و حتی احکام، در حق یکدیگر دریغ نکردند.[24] منابع بهائی نقل می کنند که محمد علی و طرفداران او در ایجاد تضییقات حکومتی برای عبد البهاء، زندانی شدن و حتی توطئه قتل او دست داشته اند.[25] این منازعات، مانند موارد قبل، برای عده ای سؤال برانگیز بود و به تعبیر برخی منابع بهائی،[26] بر حیثیت امر بهائی لطمه وارد ساخت.[27] عبدالحسین آیتی، بعد از آن که آیین؟! بهائی را رها کرد، در کتاب کشف الحیل[28] چکیده ای از مطالب کتاب «موادی برای مطالعه درباره آیین یابی» ادوارد براون را درباره منازعات دو برادر نقل کرده است.



[1] رجوع شود به: مامقانی، صص 383-384.

[2] شوقی افندی، قرن بدیع، ج 2، ص 271.

[3] - حاجی میرزاجانی کاشانی، مقدمه براون، ص مب.

[4] - درباره حکم رسمی دولت عثمانی به انتقال میرزا حسینعلی به عکا و گزارش استنطاقات چند تن از نزدیکان وی در دادگاه عثمانی و نیز پیشنهاد سفیر انگلیس برای فرستادن وی به عکا رجوع شود به: موحد، مامقانی، همانجاها.

[5] - عبد البهاء، مقام پدرش را «احدیت ذات هویت وجودی» خوانده است.

[6] - یزدانی، ص 96، اشراق خاوری، 1331 ش، ص 18.

[7] - لوح شیخ، صص 31، 105.

[8] - عبد البهاء، مکاتیب، ج 1، ص 343، فاضل مازندرانی، ج 1، ص 161.

[9] - عزیه خانم نوری، صص 46-47.

[10] - گلپایگانی، 1334، ص 166.

[11] - عبد البهاء، مکاتیب، ج 2، ص 266.

[12] - نوری، اقتدارات، ص 103.

[13] - قرن بدیع، ج 2، صص 145-146.

[14] - عبد البهاء، مقاله شخصی سیاح، صص 116-117.

[15] - همو، مکاتیب، ج 3، ص 347.

[16] - برای نمونه رجوع شود به: فاضل مازندرانی، ج 1، ص 193، نوری، مجموعه الواح مبارکه، صص 139-142، همو، اقتدارات، صص 105-284، آیتی، 1342، ج 1، صص 256-257.

[17] - نوری، آثار قلم اعلی، ج 3، ص 118.

[18] - برای تفصیل سرگذشت ایقان رجوع شود به: محیط طباطبایی، سال 5، ش 11 و 12، صص 822-831، سال 6، ش 1، صص 15-23.

[19] - درباره این کتاب رجوع شود به: همو، سال 4، ش 10، صص 820-824، ش 11 و 12، صص 906-910.

[20] - همو، سال 2، ش 11 و 12، صص 952-961، سال 3، ش 5، صص 343-348، ش 6، صص 426-431، ش 9، صص 700-706.

[21] - نوری، مجموعه الواح مبارکه، صص 399-403.

[22] - محیط طباطبایی، سال 6، ش 1، ص 22.

[23] - زعیم الدوله تبریزی، ص 315.

[24] عبدالبهاء، مکاتیب، ج 1، صص 442-443، شوقی افندی، توقیعات مبارکه، صص 138-139، 146-148، اشراق خاوری، 1331 ش، ص 27، فیضی، ص 54.

[25] فیضی، صص 97-102.

[26] همان، ص 57.

[27] برای نمونه رجوع شود به: حاجی میرزاجانی کاشانی، مقدمه براون، ص عو.

[28] ج 3، صص 125-129

ادامه مطلب...


برچسب ها:بابیت, بهائیت, میرزا حسینعلی نوری, بهاءالله, عکا, فلسطین, عبدالحسین آیتی,

  |   دیدگاه ها ()

1396/06/9 16:53
Excellent, what a weblog it is! This webpage presents useful facts to
us, keep it up.
1396/05/17 04:12
Hi! I know this is kinda off topic but I'd figured I'd ask.
Would you be interested in exchanging links or maybe guest authoring a blog article or vice-versa?
My blog addresses a lot of the same subjects as yours and
I feel we could greatly benefit from each other. If you
happen to be interested feel free to shoot me an e-mail.
I look forward to hearing from you! Wonderful blog by the way!
1396/01/18 18:30
Pretty! This has been an incredibly wonderful article.
Many thanks for providing these details.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

جستجو در عناوین مطالب

تبلیغات

کد تبلیغ در اینجا

نظرسنجی

سایت را چگونه ارزیابی می کنید؟





آمار سایت

  • کل بازدید:
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

امکانات


TOOLS SALAVAT





logo-samandehi

نماد اعتماد درگاه Pay.ir