صفحه اصلی نقشه سایت خوراک
چراكتاب بیان ناقص است؟عوامل پیدایش بهاییت1اندکی در وادی بیان و اقدستضعیف باورهای دینیایادی امراللهمستند دکان های کاغذی 2عقائد و افكار بهاییانازدواج و طلاق در بهائیت
موضوعات
آمار
● آمار مطالب کل مطالب : 549 کل نظرات : 0 ● آمار کاربران افراد آنلاین : 3 تعداد اعضا : 0 ● آمار بازدید بازدید امروز : 923 بازدید دیروز : 2,022 بازدید کننده ارمزو : 45 بازدید کننده دیروز : 80 گوگل امروز : 0 گوگل دیروز : 0 بازدید هفته : 923 بازدید ماه : 923 بازدید سال : 30,034 بازدید کلی : 30,034 ● اطلاعات شما آی پی : 3.236.175.108 مروگر : سیستم عامل :
آرشیو
لینک های دوستان

تضاد بین پژوهشگران و مقامات رسمی بهائی

میکائیل
:
بازدید : 3

کتاب های تک نگاری، بلکه ژورنال ها و رشته کتاب هایی که در معرفی آیین!!؟ بهائی تهیه و تالیف می شود، باید منطبق با ضوابط و مقررات اعلام شده از سوی بیت العدل اعظم باشد و همه کتاب ها جهت بررسی و تایید باید به کمیته خاصی ارائه شود.(1)

جای تعجب نیست که گاه و بی گاه اختلاف و تعارضاتی بر سر ضوابط بررسی و کنترل آثار چاپی بهائی بروز و در نشریات علنی شود.

بهترین نمونه این درگیری ها طی سال های 1991- 1988 بین ژان کول و دنیس مک اوئن ظاهر شد. اختلاف از عدم توافق در استفاده یکسان و متوازن "از منابع ازلی و بهائی در مطالعه آیین بابی" شروع شد، ولی خیلی زود بحث ها بالا گرفت و در این مطلب متمرکز شد که مطالعات و پژوهش های حوزه آیین بهائی، عمدتاً توسط طرفدارن این آیین!!؟ انجام شده است.(2)

دنیس مک اوئن تصویر تیره و مایوس کننده ای از محدودیت و فقدان آزادی در مطالعات بهائی ترسیم کرد. تصویری که ژان کول آن را اغراق آمیز توصیف کرد، ولی به هر حال، او نیز از سیاست کنترل و سانسور قبل از انتشار مطالب در تشکیلات بهائی دفاع نکرد اگرچه بعدها، خود ژان کول هم از این عقاید عقب نشست و در جبهه دنیس مک اوئن قرار گرفت و همراه او به سیاست کنترل و بررسی آثار قبل از انتشار آن، حمله و برخی ضوابط و اثرات منفی آن ها را تشریح کرد. (3)



تا آن جا که من می توانم قضاوت کنم برنامه بررسی و کنترل کتاب بهائی، به نظر نمی رسد مانع جدی بر سر راه اکثر مولفان بهائی بوده باشد ولی وقتی بحث به تحقیق و پژوهش درباره چهره های اصلی بهائی می رسد بیت العدل بسیار در نظارت و کنترل دقیق و سخت گیر است؛ برای مثال، در ارتباط با انتشار خاطرات "استاد محمد علی سلمانی" (سلمانی بهاالله) پروسه عادی کنترل و نظارت کتاب تشدید شد، و از جمله بیت العدل اعظم خواستار حذف برخی قسمت های کتاب شد، درخواستی که موجب اختلاف نظر شد و به طور کامل از سوی موسسه انتشارات کلمات پرس اجرا نشد.(4)

البته باید دانست که آزادی علمی و اکادمیک گل کمیابی است. تمام موسسات خصوصی و دولتی، هر یک نوعی سیاست کنترل و سانسور قبل از انتشار دارند؛ مع الوصف سیاست های کنترلی و نظارت بر چاپ بهائی، موجب نارضایتی بهائیان اکادمیک لیبرال و آزاد اندیش شده است به ویژه جامعه بهائی امریکا، بر اثر اختلافات داخلی بر سر موضوع آزادی فکر و اندیشه، دچار لطمات و خسارات شد. به عقیده من، موضوع اصلی تفاوت بنیادین بین نگاه پژوهشگران و رهبران بهائی درباره ماهیت و طبیعت تحقیقات علمی و آزاد اندیشی اکادمیک است، جائی که بیت العدل اعظم برداشت خاصی از تطابق علم و دین دارد.

هماهنگی علم و دین؟

بیت العدل جهانی در پیامی به شرکت کنندگان در سمینار "مطالعات بهائی" در کمبریج، سال 1978 نوشت(5):

اصل هماهنگی علم ودین، بدین معنی است که نه تنها تعالیم دینی باید در پرتو خرد و استدلال مطالعه شود، بلکه همچنین هر چیز در عالم خلقت، همه موجودات، انسان و دانش باید در پرتو وحی و نیز تحقیقات عقلانی بررسی و مطالعه شود.

بیت العدل اعظم با تاکید بر این که متون دینی بهائی باید سرمشق و هدایت برای همه مطالعات تلقی شود و این که نتایج هرگونه تحقیق علمی باید با دکترین های بهائی منطبق باشد، موضوع غامض و لاینحلی بین آزادی اکادمیک و قبول مفروضات دینی اتخاذ می کند. بیت العدل جهانی در سال 1993، هنگامی که به تبیین و توضیح سیاست کنترل و نظارت متون محققان بهائی قبل از چاپ و انتشار آن ها پرداختند، به جای ابهام زدایی، آشکارا چنین موضعی را اعلام کردند.

نقطه تناقض و لاینحل بین آزادی آکادمیک و باور به مفروضات و دکترین های دینی، تعارض علم با مواردی از احکام و گزاره های دینی است که تجربه پذیراند و نه مباحث ماوراء الطبیعه. اگر بخواهیم موضوع اختلاف بین گالیله و پاپ را مثال بزنیم، عقیده به عیسی مسیح به عنوان پسر خداوند مورد مناقشه و اشکال نبود، بلکه اختلاف دیدگاه دستگاه پاپی با ملاحظات و فرضیات نجومی محل تعارض و اختلاف بود؛ به همین نحو، هیچ یک از تعارضات و اختلافاتی که من در حوزه مطالعات بهائی خوانده ام، ربطی به چالش عقیده و باور به بهاء الله، هم زمان یک انسان و هم ظهور الله، ندارد.

با این حال، موضع بیت العدل جهانی در ژوئن 1999، به هنگام افتتاح کرسی مطالعات بهائی در دانشگاه عبری تندتر شد؛ در آن جا پیتر خان عضو بیت العدل، به "برخی ابعاد و جنبه های" پژوهش بهائی پرداخت. به نظر سخنران، مفهوم تحقیقات بهائی ابعاد و ضوابط ویژه ای دارد و متفاوت و مغایر با "چهار چوب تنگ ضوابط و محدود فعالیت علمی و اکادمیک" در جامعه است. (6)

پیتر خان در خصوص مطالعه آیین!!؟ بهائی، حوزه مطالعات تطبیقی دین را مرتبط با پدیده های ملموس، "رویدادهای قابل مشاهده و امور عینی" دانست که فاقد هرگونه ابعاد روحانی و ماورائی است. پیتر خان در ادامه سخنرانی خود ادعا می کند که تحقیقات و پژوهش های دینی، مبتنی بر باورها وعقاید متعصب (و غیر علمی) مادی یا الحادی است و بخشی از پیام بیت العدل را به عنوان شاهد مثال می آورد(7):

«... امروزه ماتریالیسم و مادی گرایی تعصب آمیز و دگماتیک اصرار دارد که حتی ماهیت خود دین را هم تنها می توان، با استفاده از متدولوژی و روش شناسی اکادمیک، به درستی شناخت و به این طریق قصد انکار حقایق ذاتی دین را دارند».

این راهبرد اگرچه قابل درک، ولی برای یک بهائی غیر قابل قبول است، زیرا این حقیقت را که جهان بینی ما مشتمل بر اجزای جدائی ناپذیر و ابعاد معنوی است انکار می کند و برای یک بهائی مناسب نیست که درباره اعتقاد (بهائی)خود... آن گونه که طرفداران اومانیسم و ماتریالیسم می نویسند، قلم بزند(8).

و دلیل هشدار و اخطار درباره این روش و راهبرد علمی آن است که:

... نویسندگان و مولفان را به آن سو سوق می دهند که نتیجه گیری و جمع بندی آن ها در تعارض با تعالیم بهائی و واقعیات آیین!!؟ آن ها رقم بخورد(9).

مایلم در این جا بگویم و شهادت دهم که بیان و استدلال پیتر خان ناصحیح و بر یک سوء تفاهم استوار است؛ در حوزه مطالعات و پژوهش آکادمیک تطبیقی ادیان و جامعه شناسی دین، چنین دیدگاهی که ماهیت دین را فقط از طریق راهبرد ماتریالیستی می توان درک کرد وجود ندارد. شاید بتوان گفت که دیدگاه غالب یا رایجی وجود دارد که برخی ابعاد پدیده دین را نمی توان از طریق روش های علمی تجزیه و تحلیل کرد؛ مثالی از مطالعه شخصی من درباره جامعه بهائی دانمارک شاید راه گشا باشد:

یکی از خانم های مصاحبه شونده به مصاحبه کننده ما گفته بود که سال ها پیش از آن که او بهائی شود، او تجربه روحانی مهمی داشته است(10): یک شب هنگامی که او عمیقاً مشغول مناجات بود، ناگهان نور هرمی شکلی را دید که به سینه او تابید و در یک لحظه وجود او با روح مقدس لبریز شد؛ وقتی او چنین می گوید، یک جامعه شناس دین هم می تواند روایت او را مورد توجه قرار دهد و آن را نقطه عطفی در گرایش او به آیین!!؟ بهائی بداند. در واقع ما سوال نمی کنیم که آیا روح مقدسی در آن جا وجود داشته یا خیر؛ آنچه برای تحلیل ما اهمیت دارد این است که آن خانم چنین عقیده ای دارد و آن را برای خود حقیقت می پندارد. ما تجربه او را لحاظ می کنیم ولی از هرگونه بحث درباره این که آن روح مقدس واقعاً وجود داشته خود داری می کنیم. این صرفاً به آن خاطر است که اثبات حضور و عدم حضور آن با متدهای علمی امکان پذیر نیست.

به نظر می رسد این محدودیت متد علمی گویای آن است که چرا پیتر خان ادعا می کند پژوهش گران و محققان بهائی نباید از روش ها، متدها و سنت اکادمیک و علمی تبعیت کنند. در اصل، این موضوع ممکن است برای پیروان متعصب هر دین بروز کند؛ برای کسانی که معتقد به سکون زمین و هفت طبقه آسمان  هستند هنوز جنگ و تعارض با گالیله پایان نیافته است. کمی بیش از یکصد سال پیش یک پروفسور اسکاتلندی مدرس عهد عتیق، ویلیام رابرتسون اسمیت، بخاطر بیان نقدهای تاریخی به تفسیر های متون پنج گانه عهد عتیق، که موجب خشم کلیسای آزاد اسکاتلندی شد، از سِمت خود برکنار گردید. همان طور که ذیلاً ملاحظه می شود مباحثات علمای مسیحی درباره بخش های تاریخی انجیل، شاید مقایسه بهتر و درک عمیق تری از تنش و اختلافات بین مقدسات رسمی بهائی و پیش شرطی علمی و اکادمیک برای تحقیقات و بررسی های تاریخی را نشان دهد...(11) و (12)

 

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1- {بیت العدل اعظم: ضوابط بررسی قبل از انتشار پیام بیت العدل به یک فرد بهائی به تاریخ 5/10/1993، در مجموعه بهائی "استادیز ریویو" سال 3،1994،صص45-43

2-ژان کول، مدرنیته و هزاره ،ص223 ژان کول، بنیادگرایی در جامعه بهائی معاصر امریکا، بررسی تحقیقات دینی شماره 43،2001، صص 217-195

3-پل جانسون، "رهبران بهائی، رنجیده از انتقادات آنلاین"، نشریه معرفت (گنوسیس) شماره 42،1997ریال صص10-9 ژان کول، "بنیاد گرایی در جامعه بهائی معاصر امریکا" کارن کاکت، "دشمنان در درون به تعرض و کنترل در جامعه بهائی"، نشریه مطالعات فرقه ای،سال 18،2001،صص،171-140

4. سلمانی،خاطرات من از بهاء الله "ژان کول" سانسور خاطرات سلمانی توسط مقامات بهائی: مستندات تاریخی1982 "اسنادی درباره جنبش های شیخی، بابی و بهائی، جلد 6، سال اول، 2002 http://www.h_net.msu_~bahai/dais/vol6/salmuhj.htm(2004/1/6)

5-بیت العدل جهانی، تفسیر درباره تحقیق و پژوهش بهائی 3/1/1979 پیام به شرکت کنندگان در سمینار مطالعات بهائی در کمبریج 30 سپتامبر و اول اکتبر 1978 بهائی استادیزریویو، شماره 3 ،1994، صص42-38

6-بیت العدل جهانی درباره سیاست کنترل و بررسی قبل از نشر

7- پیتر خان "برخی ابعاد و جنبه های پژوهش بهائی"، بهائی ورلد،2000-1999، حیفا، مرکز جهانی بهائی،2001،ص197

8 -همان،ص200

9-همان،ص200

10-همان،ص201

11 - مارگیت واربرگ: "ویلیام رابرتسون اسمیت و مطالعه دین" نشریه دین، شماره 1989، صص61-41

12  این مقاله، ترجمه خانم فریده دوستدار است.

مطالب مرتبط
هژبر یزدانی
قیامت از دیدگاه بهائیت
دموکراسی و بهائیت 2
دموکراسی و بهائیت 1
هویدا و فراماسونری
سخنان عبدالبهاء در مونترال و نقد آن
شیخیه بستر پیدایش بابیت و بهائیت
مروری بر افکار شیخ احمد احسایی
ارسال دیدگاه
نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی
آخرین مطالب ارسالی سایت
مطالب محبوب
مطالب تصادفی